آخرین اصلاحیه ماده قانون را با هوش مصنوعی ببینید

قراردادی دستتان است که به «ماده ۱۰ قانون مدنی» ارجاع داده، یا نامه‌ای در بخش منابع انسانی که به ماده‌ای از یک پی‌دی‌اف قدیمی تکیه کرده است. پرسش ساده است: این ماده هنوز همین‌طور اجرا می‌شود یا بعدها اصلاح شده؟ پیدا کردن آخرین اصلاحیه ماده قانون معمولاً یعنی چند سایت، چند فایل و کلی حدس. این راهنما نشان می‌دهد دستیار هوش مصنوعی چطور همین مسیر را برایتان می‌رود.

اصلاح، نسخ و نسخ ضمنی یعنی چه؟

سه واژه همیشه سر راه این جستجو پیدا می‌شود. اصلاح یعنی قانون یا یک ماده‌اش با قانون بعدی تغییر کرده، ولی هنوز سر جایش است. نسخ یعنی ماده یا قانون کنار گذاشته شده است. نسخ ضمنی هم وقتی است که قانون تازه با ماده قدیمی نمی‌خواند، بی‌آنکه اسمی از آن ببرد.

اصلاح و نسخ صریح را می‌شود در سابقه ماده دنبال کرد. نسخ ضمنی را ممکن است در هیچ فهرستی نبینید و باید دید قانون بعدی چه گفته است. برای همین پیدا کردن اسناد مرتبط هم مهم است، نه فقط خود ماده.

آخرین اصلاحیه ماده قانون را دستیار چطور پیدا می‌کند؟

سرور قوانین و مقررات ایران هفت قابلیت دارد که این مسیر را پوشش می‌دهند:

1. جستجو (qv_search) بین حدود ۱۶۸ هزار سند، با فیلتر مرجع تصویب، موضوع، نوع، وضعیت و تاریخ. اگر نام فیلترها را نمی‌دانید، qv_lookup شناسه‌های لازم را پیدا می‌کند.
2. متن و مشخصات با qv_law و qv_law_info: متن کامل به تفکیک ماده و تبصره، و برگه مشخصات شامل نوع، مرجع تصویب، تاریخ تصویب و ابلاغ، شماره روزنامه رسمی و آخرین وضعیت.
3. سابقه اصلاحیه با qv_amendments و qv_article_history: کدام قانون این قانون را عوض کرده، این قانون چه چیزهایی را عوض کرده و همه اصلاحیه‌های یک ماده.
4. اسناد مرتبط با qv_related: قانون‌ها، آیین‌نامه‌ها، رأی‌ها و نظرهای مشورتی که به آن قانون ارجاع می‌دهند.

شما این نام‌ها را لازم ندارید. سؤال را به زبان خودتان بپرسید و دستیار خودش ابزار مناسب را انتخاب می‌کند.

چه چیزهایی را از دستیار بپرسم؟

این‌ها را می‌توانید همان‌طور که هست بفرستید:

• «ماده ۱۰ قانون مدنی چه می‌گوید و تا حالا اصلاح شده است؟»
• «تمام اصلاحیه‌های ماده ۱۰۸۵ قانون مدنی را با تاریخ و قانون اصلاح‌کننده نشان بده.»
• «مشخصات این قانون را بگو: مرجع تصویب، تاریخ ابلاغ، شماره روزنامه رسمی و وضعیت فعلی.»
• «کدام آیین‌نامه‌ها و رأی‌ها به این قانون ارجاع می‌دهند؟»
• «تازه‌ترین بخشنامه‌های سازمان امور مالیاتی درباره مالیات بر ارزش افزوده را پیدا کن.»

اگر دنبال یک رأی هستید، نوع سند و بازه تاریخ را هم بگویید تا جستجو دقیق‌تر شود. پیش از وصل کردن می‌توانید در محیط آزمایش هم پرسش‌ها را امتحان کنید.

در جواب دستیار چه چیزی می‌بینید؟

از سابقه یک ماده، برای هر اصلاحیه این چهار مورد را می‌خواهید:

• نوع اصلاحیه
• تاریخ آن
• قانون اصلاح‌کننده
• متن جایگزین

کنار آن، از مشخصات قانون نوع، مرجع تصویب، تاریخ‌ها و وضعیت را هم می‌توانید بخواهید و از متن قانون خود ماده و تبصره‌هایش را. اگر چیزی از این‌ها در جواب نبود، همان را دوباره صریح بپرسید.

نصب لازم نیست: سه قدم تا اولین پرسش

1. صفحه شروع را باز کنید و برنامه هوش مصنوعی‌تان را انتخاب کنید. سرور قوانین از قبل انتخاب شده است.
2. مراحل را دنبال کنید تا روتر MCP به دستیارتان وصل شود. چیزی روی کامپیوتر نصب نمی‌شود، چون این سرور در روتر هست.
3. یکی از پرسش‌های بالا را بفرستید. جواب باید از سامانه ملی قوانین بیاید، نه از حافظه مدل.

اگر نصب محلی می‌خواهید، دستور اجرا uvx qavanin-mcp است. صفحه سرور قوانین جزئیات بیشتری دارد و اگر با MCP تازه آشنا شده‌اید، راهنما را بخوانید.

تا کجا به این جواب تکیه کنم؟

• سرور فقط اطلاعات را می‌خواند.
• غیررسمی است. سازنده‌اش خود سامانه ملی قوانین نیست و ممکن است با تغییر سایت از کار بیفتد.
• جای وکیل را نمی‌گیرد. دستیار متن و سابقه را پیدا می‌کند، اما اینکه این ماده در پرونده یا قرارداد شما چه معنایی دارد، تفسیر حقوقی است. برای تصمیم مهم، متن رسمی را خودتان در qavanin.ir ببینید.
• اگر قانونی بسیار تازه است، وضعیتش را در خود سامانه هم نگاه کنید.
• اگر سایت درخواست‌ها را رد کرد، در نصب محلی متغیر QAVANIN_MCP_PROXY را روی یک پراکسی HTTP بگذارید.

برای محاسبه‌هایی مثل مهریه، راهنمای دادرس را ببینید. بخشنامه‌ها و نرخ ارزش افزوده را هم سرور مالیات دارد. اگر در پرسش‌هایتان تاریخ شمسی هست، این نکته‌ها به کار می‌آید.

ماده‌ای که الان دستتان است را بررسی کنید

شماره ماده و نام قانون را آماده کنید و اتصال دستیار را بزنید. بعد از وصل شدن، سابقه همان ماده را بخواهید و ببینید هنوز همان است که فکر می‌کردید یا نه.