فهرست مطالب ۸ بخش
بدون ترمینال: اتصال ChatGPT یا Claude
ترمینال پنجرهای است که در آن دستور تایپ میکنید. اگر از ChatGPT، سایت claude.ai یا برنامهٔ Claude استفاده میکنید، به ترمینال نیازی ندارید و لازم نیست چیزی نصب کنید یا فایل تنظیمات را دستی تغییر دهید. روتر MCP سرورهایی را که انتخاب میکنید در حساب شما نگه میدارد و برنامهتان فقط یک نشانی را بهعنوان کانکتور (اتصال سفارشی) اضافه میکند.
صفحهٔ «اتصال دستیار» شما را در چهار مرحله جلو میبرد:
- برنامه: برنامهتان را انتخاب کنید و ببینید کدام پلن لازم است.
- ابزارها: سرویسهایی را که لازم دارید انتخاب کنید.
- اتصال: با حساب Google یا GitHub وارد شوید و نشانی روتر را در تنظیمات برنامهتان بهعنوان کانکتور اضافه کنید.
- آزمایش: یک سؤال نمونه به فارسی بپرسید و اتصال را همانجا ببینید. بعدها ابزارها را از داشبورد اضافه یا حذف کنید.
اتصال دستیارامتحان در آزمایشگاه
در آزمایشگاه میتوانید بدون نصب، چند ابزار نمونه را در یک گفتگو امتحان کنید. اتصال claude.ai و ChatGPT هر دو آزموده شدهاند. اینکه با کدام پلنها کار میکند، در سؤالهای پرتکرار آمده است.
MCP و مهارت (Skill) چیست؟
MCP (Model Context Protocol) یک استاندارد باز است؛ یعنی زبان مشترکی که دستیارهای هوش مصنوعی مثل Claude، Cursor و Copilot با آن به سرویسها و دادههای بیرونی وصل میشوند. هر سرور MCP چند «قابلیت» دارد؛ یعنی کارهایی که دستیار میتواند انجام دهد. مثلاً سرور دیجیکالا قابلیت جستجوی کالا دارد و دستیار هر وقت لازم باشد از آن استفاده میکند.
مهارت (Agent Skill) یک راهنمای نوشتهشده برای دستیار است: پوشهای با فایل SKILL.md که Claude فقط وقتی لازم باشد آن را میخواند. مهارت کدی اجرا نمیکند و کلید یا اینترنت نمیخواهد. فقط روش درست انجام یک کار را به دستیار یاد میدهد؛ مثل قواعد نیمفاصله یا ذخیره درست تاریخ شمسی.
قبل از نصب
- سرورهایی که با
npxاجرا میشوند به Node.js نسخه ۲۰ یا بالاتر نیاز دارند. برای اطمینان از نصب،node -vرا در ترمینال بزنید؛ باید شماره نسخه را ببینید. - سرورهای پایتونی که با
uvxاجرا میشوند به uv نیاز دارند؛ برنامهای کوچک که خودش پایتون و بسته لازم را دانلود و اجرا میکند. برای نصبش این دستور را در ترمینال اجرا کنید:ویندوز: در PowerShell (از منوی Start، «PowerShell» را جستجو کنید):
powershell -ExecutionPolicy ByPass -c "irm https://astral.sh/uv/install.ps1 | iex"macOS و لینوکس: در ترمینال:
curl -LsSf https://astral.sh/uv/install.sh | shاگر پایتون دارید،
pip install uvهم کار میکند. بعد از نصب، ترمینال (و برنامهای مثل Claude Desktop یا Cursor) را ببندید و دوباره باز کنید وuv --versionرا بزنید؛ باید شماره نسخه را ببینید. اگر دانلود گیر کرد یا خطا داد، فیلترشکن را روشن کنید یا پراکسی را باHTTPS_PROXYتنظیم کنید (نکات مخصوص ایران). - Claude Desktop و Claude Code روی ویندوز فقط با
cmd /cمیتوانندnpxرا اجرا کنند. صفحه هر ابزار برای این دو برنامه گزینه «سیستمعامل» دارد. روی ویندوز این گزینه خودبهخود «ویندوز» است و دستور را باcmd /cمیسازد. اگر دستور را برای کامپیوتر دیگری میخواهید، آن را به «macOS / لینوکس» تغییر دهید. - بعد از تغییر فایل تنظیمات، برنامه (Claude Desktop، Cursor و…) را کامل ببندید و دوباره باز کنید.
نکات مخصوص ایران
سرویسهای ایرانی و فیلترشکن
بعضی سرویسهای ایرانی به درخواستهایی که از IP خارج از ایران میآیند پاسخ نمیدهند. اگر فیلترشکن (VPN یا پراکسی) روشن است و سرور MCP خطای اتصال یا ۴۰۳ میدهد، سایتهای ایرانی را در برنامه فیلترشکن «مستقیم» کنید (split tunneling). در v2ray و برنامههای مشابه، قانون geoip:ir یا فهرست آماده دامنههای ایرانی را در بخش Direct بگذارید. ابزارهایی که فقط با IP ایران کار میکنند، در صفحهشان برچسب «فقط از IP ایران» دارند.
روتر MCP و فیلترشکن
اگر روتر را در Claude Code، Cursor یا برنامه دیگری روی کامپیوترتان نصب کردهاید، نشانی mcp.mcpfarsi.ir را از فیلترشکن رد کنید، نه «مستقیم». این نشانی با اینکه به .ir ختم میشود، روی سروری خارج از ایران است و از بیشتر اینترنتهای ایران مستقیم باز نمیشود. فهرستهای آماده دامنههای ایرانی معمولاً همه نشانیهای .ir را مستقیم میکنند؛ پس در برنامه فیلترشکن، قانونی برای mcp.mcpfarsi.ir در بخش Proxy بگذارید و آن را بالاتر از قانونهای Direct قرار دهید.
خود سایت و داشبورد (mcpfarsi.ir) بدون فیلترشکن هم باز میشوند. در claude.ai و ChatGPT هم این نکته لازم نیست، چون آنها از سرورهای خودشان به روتر وصل میشوند.
سرویسهای خارجی و پراکسی
برعکس، سرورهایی که به سرویس خارجی وصل میشوند ممکن است از ایران باز نشوند. در این حالت، متغیر HTTPS_PROXY را در بخش env تنظیمات همان سرور بگذارید:
"env": {
"HTTPS_PROXY": "http://127.0.0.1:10809",
"NODE_USE_ENV_PROXY": "1"
}کتابخانههای پایتون مثل requests و httpx این متغیر را خودشان میخوانند. Node.js فقط وقتی از آن استفاده میکند که NODE_USE_ENV_PROXY=1 هم تنظیم شده باشد (در نسخههای جدید Node). عدد پورت را با پورت پراکسی خودتان عوض کنید.
دانلود بستهها
اگر npx موقع دانلود بسته گیر میکند، پراکسی npm را با این دو دستور تنظیم کنید:
npm config set proxy http://127.0.0.1:10809
npm config set https-proxy http://127.0.0.1:10809Docker Hub به IPهای ایران پاسخ نمیدهد. برای سرورهایی که با Docker اجرا میشوند، از پراکسی یا یک mirror (نسخهٔ آینه) استفاده کنید.
APIهای غیررسمی
دیجیکالا و دیوار برای این کار راه رسمی (API عمومی مستند) ندارند. سرورهای ما از همان نشانیهایی استفاده میکنند که وبسایت خودشان استفاده میکند، و این نشانیها ممکن است ناگهان تغییر کنند. از این سرورها برای کار شخصی و آزمایشی استفاده کنید؛ درخواست انبوه نفرستید و قوانین استفاده هر سرویس را رعایت کنید.
امنیت
- سرور MCP برنامهای است که روی کامپیوتر شما و با همان دسترسیهای شما اجرا میشود. فقط ابزاری را نصب کنید که کدش را دیدهاید یا به سازندهاش اعتماد دارید.
- کلید API (رمزی که سرویس به شما میدهد) را در فایلی که در گیت ثبت (commit) میشود نگذارید. تنظیماتی که این سایت برای VS Code میسازد کلیدها را در فایل نمینویسد؛ VS Code موقع اجرا آنها را از شما میپرسد.
- کلیدهایی که در صفحه ابزارها وارد میکنید فقط در مرورگر خودتان داخل دستور قرار میگیرند و به جایی فرستاده نمیشوند.
- برای ابزارهایی که پول جابهجا میکنند یا پیامک میفرستند، از کلید آزمایشی (sandbox) شروع کنید.
برای سازندگان
سادهترین راه ساخت سرور MCP، کیتهای رسمی TypeScript و Python است.
- سرور را در npm یا PyPI منتشر کنید تا با
npxیاuvxنصب شود. - توضیح ابزارها را برای هوش مصنوعی دقیق و به انگلیسی بنویسید، ولی ورودی فارسی را هم بپذیرید.
- در صفحهٔ افزودن ابزار به بازارچه مشخصات را وارد کنید و فایل ساختهشده را بفرستید.
API فهرست
کل فهرست به صورت JSON در /api/catalog.json در دسترس است. این فایل نام، خلاصه، دسته، ابزارها، تنظیمات نصب و توضیحات هر ابزار را دارد و با هر بار ساخت سایت بهروز میشود. میتوانید از آن برای ساخت افزونه یا برنامه خودتان استفاده کنید.
const res = await fetch('{SITE}/api/catalog.json');
const { items } = await res.json();
const persian = items.filter((i) => i.category === 'language');سؤالهای پرتکرار
اگر ابزار نصب شده اما در Claude دیده نمیشود، چه کنم؟
برنامه را کامل ببندید (از آیکونش در system tray، کنار ساعت، هم خارج شوید) و دوباره باز کنید. در Claude Code دستور claude mcp list وضعیت اتصال هر سرور را نشان میدهد.
تفاوت «ساخت بازارچه»، «رسمی» و «جامعه» چیست؟
«ساخت بازارچه» یعنی همین سایت ابزار را ساخته و نگه میدارد. «رسمی» یعنی خود سرویس آن را منتشر کرده است. «جامعه» یعنی توسعهدهندهای مستقل آن را ساخته است.
آیا استفاده از این ابزارها رایگان است؟
ابزارهای ساخت بازارچه رایگاناند. اگر کد منبع ابزاری منتشر شده باشد، لینکش در صفحه همان ابزار آمده است. آزمایشگاه سقف پیام روزانه دارد. روتر پلن رایگان دارد؛ سقف هر پلن را در تعرفهها ببینید. بعضی سرویسها مثل پیامک یا نقشه برای کلیدشان هزینه میگیرند؛ این را در صفحه هر ابزار، زیر «کلید API لازم است» ببینید.
با کدام برنامهها و کدام پلنها کار میکند؟
- claude.ai: همه پلنها، حتی رایگان؛ در پلن رایگان فقط یک کانکتور سفارشی میشود اضافه کرد. در Team و Enterprise فقط مالک حساب سازمان میتواند کانکتور اضافه کند.
- ChatGPT: پلنهایی که افزودن سرور MCP سفارشی را دارند، فقط در نسخه وب و از بخش Plugins. راهنمای OpenAI از Business، Enterprise، Edu و Pro نام میبرد؛ اگر در پلن شما گزینهٔ Add custom MCP server نیست، claude.ai رایگان یا آزمایشگاه را امتحان کنید. در پلنهای سازمانی مدیر سازمان باید اجازه دهد.
- Claude Code: پلنهای پولی Claude (Pro، Max، Team و Enterprise)، یا حساب Console با پرداخت بهاندازه مصرف.
- Cursor: در صفحه قیمتهای Cursor، MCP جزو امکانات پلنهای پولی (Individual و بالاتر) آمده است.
این شرایط را سازنده هر برنامه تعیین میکند و زیاد عوض میشود؛ پیش از خرید اشتراک، صفحه راهنمای خود برنامه را هم ببینید.