مقایسه صندوق‌های سرمایه‌گذاری با هوش مصنوعی: طلا، درآمد ثابت و ETF

پس‌اندازی دارید و می‌خواهید آن را در صندوق بگذارید. سایت فیپیران را باز می‌کنید و با جدولی از چند صد صندوق روبه‌رو می‌شوید: درآمد ثابت، طلا، سهامی، مختلط، اهرمی و ETF، هر کدام با ستون‌های بازدهی ماهانه و سه‌ماهه و یک‌ساله. نمی‌دانید کدام عدد واقعی است، کدام صندوق تازه‌کار است و کدام از هم‌نوع‌هایش عقب مانده. با سرور MCP فیپیران، مقایسه صندوق‌های سرمایه‌گذاری را به دستیار هوش مصنوعی می‌سپارید: دستیار داده‌های عمومی fipiran.ir را همان لحظه می‌خواند، صندوق‌ها را بر اساس بازدهی، اندازه، عمر و مدیر مرتب می‌کند و جواب را به فارسی می‌نویسد.

فیپیران «مرکز پردازش اطلاعات مالی ایران» است، از واحدهای شرکت مدیریت فناوری بورس تهران. این سرور فقط همان چیزی را می‌خواند که صفحه‌های صندوق در این سایت به همه نشان می‌دهند.

مقایسه صندوق‌های سرمایه‌گذاری با هوش مصنوعی

لازم نیست نام قابلیت یا شمارهٔ ثبت صندوق را بدانید. سؤالتان را همان‌طور بنویسید که از یک دوست اهل بورس می‌پرسید. پشت صحنه، دستیار معمولاً این مسیر را می‌رود:

1. صندوق را با نام، نماد یا نوعش پیدا می‌کند.
2. جزئیات کامل آن را می‌گیرد: NAV، بازدهی دوره‌ها، اندازه، ترکیب دارایی، مدیر، حسابرس و متولی.
3. اگر روند خواسته باشید، تاریخچهٔ روزانه را می‌آورد.
4. صندوق را کنار میانگین هم‌نوع‌هایش یا کنار چند صندوق دیگر می‌گذارد.

مثلاً بپرسید «این سه صندوق درآمد ثابت را از نظر بازدهی شش‌ماهه و یک‌ساله و اندازه کنار هم بگذار». جواب معمولاً این شکل را دارد (قالب نمونه، بدون عدد واقعی):

• تاریخ داده: آخرین روز معاملاتیِ منتشرشده
• برای هر صندوق: نوع، اندازه به میلیارد تومان، NAV به ریال، بازدهی ماهانه، سه‌ماهه، شش‌ماهه و یک‌ساله
• ترکیب دارایی هر صندوق، مثلاً سهم اوراق، سپرده و سهام
• نام شرکت مدیر صندوق
• یک خلاصه: کدام صندوق در کدام دوره جلوتر بوده

در هر مقایسه ۲ تا ۸ صندوق جا می‌گیرد.

بهترین صندوق طلا یا درآمد ثابت را چطور پیدا کنیم؟

«بهترین» بستگی دارد به اینکه کدام دوره را نگاه کنید. سرور صندوق‌ها را بر اساس بازدهی روزانه، هفتگی، ماهانه، سه‌ماهه، شش‌ماهه، یک‌ساله یا از ابتدای فعالیت مرتب می‌کند، و بر اساس اندازه هم. کنار آن چند صافی دارد که فهرست را واقعی‌تر می‌کند:

• حداقل عمر: مهم‌ترین صافی. صندوق شش‌ماهه بازدهی یک‌سالهٔ معناداری ندارد.
• حداقل اندازه: برای کنار گذاشتن صندوق‌های خیلی کوچک.
• نوع صندوق: درآمد ثابت، طلا، سهامی، مختلط، بخشی، اهرمی، شاخصی و چند نوع دیگر.
• شرکت مدیر: وقتی فقط صندوق‌های یک مدیر را می‌خواهید.
• فقط ETF: اگر صندوقی می‌خواهید که مثل سهم در بورس معامله شود.

صندوق‌های بازارگردانی به‌طور پیش‌فرض در فهرست نمی‌آیند، چون سرمایه‌گذار عادی کمتر سراغشان می‌رود. اگر لازمشان دارید، صریح بخواهید.

پس به‌جای «بهترین صندوق طلا کدام است؟» دقیق‌تر بپرسید: «صندوق‌های طلایی را که دست‌کم دو سال عمر دارند بر اساس بازدهی یک‌ساله مرتب کن و ده تای اول را با اندازه‌شان بیاور.» برای بهترین صندوق درآمد ثابت هم همین کار را بکنید، فقط نوع را عوض کنید.

اگر سؤالتان «درآمد ثابت یا سپرده بانکی؟» است، بدانید سرور نرخ سود بانک‌ها را ندارد. نرخ سپرده‌تان را خودتان بگویید تا دستیار آن را کنار بازدهی یک‌سالهٔ صندوق‌ها بگذارد.

صندوقم از هم‌نوع‌هایش جلوتر است یا عقب‌تر؟

برای هر نوع صندوق، سرور تعداد صندوق‌ها، اندازهٔ کل، میانگین بازدهی دوره‌ها و میانگین ترکیب دارایی را دارد. پس می‌شود پرسید: «صندوقی که در آن سرمایه دارم را با میانگین صندوق‌های هم‌نوعش در سه ماه و یک سال اخیر مقایسه کن.» دستیار اول صندوق را پیدا می‌کند، بعد عددهایش را با میانگین آن نوع می‌سنجد.

دو سؤال دیگر هم در همین مسیر به کار می‌آید:

• «در ۹۰ روز معاملاتی اخیر، سرمایه‌گذاران به این صندوق پول آورده‌اند یا بیرون برده‌اند؟» تاریخچهٔ اندازه، صدور و ابطال روزانهٔ واحدها را نشان می‌دهد.
• «سهم سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی در این صندوق چطور تغییر کرده؟»

برای شناختن مدیرها هم می‌شود شرکت‌های مدیر صندوق را بر اساس دارایی تحت مدیریت رتبه‌بندی کرد، با تعداد صندوق‌هایشان.

خواندن NAV و بازدهی صندوق: سه دام رایج

بیشتر اشتباه‌ها در مقایسهٔ صندوق از خواندن نادرست عددها می‌آید. سرور این قراردادها را دارد و دستیار هم آن‌ها را می‌داند:

داده	واحد	نکته
اندازهٔ صندوق	میلیارد تومان	ارزش کل دارایی خالص صندوق
ارزش هر واحد (NAV)	ریال برای هر واحد	قیمت صدور، ابطال یا آماری هر واحد
بازدهی	درصد همان دوره	سالانه‌شده نیست
قیمت سهام	ریال	بازدهی سهم‌ها هم درصد است

دام اول، بازدهی سالانه‌شده. بازدهی سه‌ماهه همان رشد سه ماه است و آن را در چهار ضرب نکنید تا سالانه شود. برای مقایسه با سود یک‌سالهٔ بانک، عدد یک‌ساله را ببینید.

دام دوم، صندوق جوان. صندوقی که چند ماه است شروع به کار کرده، عدد یک‌ساله یا عددِ از ابتدای فعالیتش با بقیه قابل مقایسه نیست. همیشه حداقل عمر را تعیین کنید.

دام سوم، تاریخ داده. عددها مال آخرین روز معاملاتیِ منتشرشده است. اگر روز تعطیل می‌پرسید، جواب مال آخرین روز کاری است.

تاریخچهٔ NAV صندوق را هم می‌شود خواست. پیش‌فرض ۹۰ روز معاملاتی است و می‌شود بازهٔ طولانی‌تری خواست، ولی جواب حداکثر ۶۰ نقطه با فاصلهٔ یکسان دارد، که برای دیدن روند کافی است. سودهای تقسیمی صندوق را هم جدا می‌دهد.

مقایسه صندوق ETF با صندوق صدور و ابطالی

صندوق‌های قابل معامله (ETF) مثل سهم در بورس خرید و فروش می‌شوند و قیمتشان در بازار ممکن است با NAV فرق کند. بقیهٔ صندوق‌ها را با NAV از خود صندوق می‌خرید و ابطال می‌کنید. سرور برای هر صندوق مشخص می‌کند از کدام دسته است، پس می‌توانید بپرسید: «در صندوق‌های طلا، ETFها را جدا از بقیه بر اساس بازدهی شش‌ماهه مرتب کن.»

شاخص‌ها و سهام بورس هم در همین سرور هست

کنار صندوق‌ها، سرور فیپیران خلاصهٔ بازار بورس و فرابورس، رتبه‌بندی ۶۵ شاخص بازار و صنعت، تاریخچهٔ هر شاخص، رتبه‌بندی سهام آخرین روز معاملاتی، اطلاعات کامل هر سهم و معاملات هر صنعت را هم دارد. اگر سؤالتان بیشتر دربارهٔ وضع امروز بازار سهام است، راهنمای شاخص کل بورس با هوش مصنوعی دربارهٔ سرور «بورس تهران و فرابورس» است که داده را از سایت TSETMC می‌خواند.

نصب فیپیران در Claude و Cursor

این سرور روی کامپیوتر خودتان اجرا می‌شود و در روتر MCP نیست. یعنی در ChatGPT و نسخهٔ وب claude.ai کار نمی‌کند. جایش برنامه‌های دسکتاپ و ابزارهای برنامه‌نویسی است: Claude Desktop، Cursor، Claude Code، VS Code و مانند آن‌ها. کلید API، ثبت‌نام و حساب کاربری لازم نیست.

1. ابزار uv را نصب کنید. سرور با دستور uvx fipiran-mcp اجرا می‌شود.

2. به صفحهٔ ابزار فیپیران بروید، برنامه‌تان را انتخاب کنید و تنظیمات آماده را کپی کنید. در Claude Code یک دستور کافی است:

   کپی

   claude mcp add fipiran -- uvx fipiran-mcp

3. اگر برنامه سرور تازه را نشان نداد، یک بار ببندید و باز کنید. بعد یک سؤال دربارهٔ صندوق‌ها بپرسید.

سایت فیپیران فقط به اینترنت ایران جواب می‌دهد. اگر بیرون از ایران هستید یا VPN روشن است، متغیر اختیاری FIPIRAN_MCP_PROXY را با نشانی یک پراکسی HTTP (سرور واسط) با IP ایران پر کنید. تنظیم پراکسی سیستم روی این سرور اثری ندارد.

برای انتخاب برنامه، راهنمای انتخاب کلاینت MCP را ببینید. اگر اولین بار است که سرور MCP وصل می‌کنید، آموزش MCP در ۱۰ دقیقه قدم‌به‌قدم پیش می‌رود.

پیش از تصمیم این‌ها را بدانید

• غیررسمی: سازندهٔ این ابزار خود فیپیران نیست. سرور همان داده‌های عمومی‌ای را می‌خواند که صفحه‌های صندوق در سایت بارگذاری می‌کنند. اگر سایت ساختارش را عوض کند، ممکن است بخشی از داده‌ها موقتاً نیاید.
• فقط خواندن: ورود به حساب، خرید و ابطال واحد و دیده‌بان ندارد. بخش‌هایی از فیپیران که ورود می‌خواهند، مثل گزارش رتبه‌بندی و خروجی گرفتن، در آن نیست.
• اینترنت ایران: بیرون از ایران بدون پراکسی ایرانی جواب نمی‌گیرید.
• گذشته، آینده را تضمین نمی‌کند: بازدهی گذشتهٔ یک صندوق تضمینی برای بازدهی بعدی‌اش نیست.
• فقط برای اطلاع: این داده‌ها توصیهٔ سرمایه‌گذاری نیست. پیش از خرید، اساسنامه و امیدنامهٔ صندوق را در سایت خودش بخوانید.
• اگر سرور را نصب کنید، دستیار معمولاً آخر جواب یک خط معرفی سازنده هم می‌آورد.

دفعهٔ بعد که بین چند صندوق مردد بودید، به‌جای ورق زدن جدول‌ها، فیپیران را نصب کنید و از دستیارتان بخواهید آن‌ها را کنار هم بگذارد.