بازده اسناد خزانه با هوش مصنوعی: اخزا و صکوک را مقایسه کنید

مقداری پول نقد دارید که تا عید یا تا قسط بعدی وام لازمش ندارید و نمی‌خواهید در حساب بانکی بماند. اسناد خزانه (اخزا) و صکوک گزینهٔ آشنای این موقعیت‌اند، ولی انتخاب بینشان یعنی باز کردن جدول بلند بازده اوراق در سایت فرابورس، پیدا کردن ورقه‌هایی که پیش از تاریخ شما سررسید می‌شوند و مقایسهٔ بازدهشان با چشم. با سرور MCP «فرابورس ایران» بازده اسناد خزانه را با هوش مصنوعی می‌پرسید: دستیار جدول بازده تا سررسید را همان لحظه از سایت فرابورس می‌خواند، با سررسید و بازدهی که شما می‌گویید فیلتر و مرتب می‌کند و مشخصات هر ورقه را کنارش می‌گذارد.

بازده اسناد خزانه با هوش مصنوعی: کدام اخزا پیش از تاریخ شما سررسید می‌شود؟

تاریخ را شمسی بگویید و نوع ورقه را مشخص کنید: فقط اسناد خزانه، فقط صکوک و اوراق بدهی، یا همه. مثلاً:

• «اخزاهایی را که تا آخر اسفند سررسید می‌شوند از بیشترین بازده تا سررسید مرتب کن.»
• «صکوکی با بازده بالای فلان درصد که سررسیدشان بعد از ۱۴۰۶ است کدام‌اند؟»

جواب معمولاً یک جدول است با این ستون‌ها (قالب نمونه، بدون عدد واقعی):

نماد	تاریخ سررسید	قیمت آخر	بازده تا سررسید (درصد سالانه)
…	…	…	…

می‌شود به‌جای بازده، بر اساس نزدیک‌ترین سررسید، قیمت یا نماد مرتب کرد و فقط بخشی از نماد را داد، مثلاً همهٔ ورقه‌هایی که با «اخزا» شروع می‌شوند. ورقه‌های سررسیدشده را هم فقط وقتی بخواهید نشان می‌دهد.

بازده تا سررسید اوراق یعنی چه؟

اسناد خزانه سود دوره‌ای ندارند: ارزان‌تر از مبلغ اسمی معامله می‌شوند و در سررسید مبلغ اسمی را می‌گیرید. بازده تا سررسید همین فاصلهٔ قیمت امروز تا مبلغ سررسید است، به شکل درصد سالانه. برای صکوکی که سود دوره‌ای می‌دهند، پرداخت‌های بین راه هم در این عدد حساب می‌شود. پس بازده تا سررسید با «نرخ سود» روی ورقه یکی نیست و برای مقایسهٔ دو ورقه با قیمت‌ها و سررسیدهای مختلف، عدد درست‌تری است.

دیگر لازم نیست محاسبهٔ بازده اوراق را خودتان در ماشین‌حساب یا اکسل انجام بدهید؛ عدد آماده در جدول سایت فرابورس هست و دستیار همان را می‌خواند.

صکوک و اوراق بدهی: نرخ سود، ضامن و برنامهٔ پرداخت

وقتی یک ورقه نظرتان را گرفت، مشخصاتش را بخواهید: «این صکوک را چه کسی منتشر کرده، ضامن و بازارگردانش کیست و سودش کی پرداخت می‌شود؟» جواب این بخش‌ها را دارد:

• ناشر، ضامن و بازارگردان: …
• نرخ سود اسمی و تاریخ سررسید: …
• برنامهٔ پرداخت سود، تاریخ به تاریخ: …

اگر نام دقیق نماد یادتان نیست، بخشی از نماد یا نام ورقه را بگویید تا سرور اول ورقه را پیدا کند. یک نکتهٔ ریز: نماد یک ورقه در جدول بازده و در تابلوی معامله ممکن است کمی فرق کند. مثلاً جدول بازده اخزا301 را نشان می‌دهد و تابلو اخزا3011 را، با یک رقم اضافه در آخر. بهتر است شناسهٔ ورقه را از جستجو یا جدول بازده بگیرید.

قیمت لحظه‌ای و دفتر سفارش، پیش از خرید

بازده جدول بر اساس قیمت آخر است، ولی شما با قیمت سفارش‌های امروز می‌خرید. بپرسید «دفتر سفارش این ورقه الان چه شکلی است؟». جواب قیمت لحظه‌ای، تغییر امروز، حجم و ارزش معامله و ردیف‌های خرید و فروش را می‌آورد و برای اوراق، بازده تا سررسید هر سفارش را هم جدا حساب می‌کند. این‌طور می‌بینید اگر با قیمت سفارش‌های فروش فعلی بخرید، چه بازدهی می‌گیرید.

برای روند، تاریخچهٔ روزانه را بخواهید: تا ۲۵۰ روز، با قیمت و حجم هر روز و برای اوراق، بازده تا سررسید همان روز.

منحنی بازده: امروز در برابر یک ماه و شش ماه پیش

یک ورقه را بدون بقیهٔ بازار نمی‌شود سنجید. منحنی بازده نشان می‌دهد بازار برای سررسیدهای کوتاه و بلند چه بازدهی می‌خواهد. سرور سه منحنی جدا می‌دهد: اوراق دولتی، اوراق غیردولتی و اسناد خزانه، هر کدام برای امروز، یک ماه پیش و شش ماه پیش. از دستیار بپرسید بازده ورقهٔ انتخابی‌تان بالاتر از منحنی هم‌سررسیدش است یا پایین‌تر، و منحنی در این شش ماه بالا رفته یا پایین آمده.

چه کسی صکوک و اسناد خزانه می‌خرد؟

ارزش روزانهٔ خرید و فروش صکوک و اسناد خزانه به تفکیک نوع سرمایه‌گذار هم در دسترس است، مثل بانک مرکزی، بانک‌ها و صندوق‌ها. اگر می‌خواهید بدانید این روزها بانک مرکزی در بازار اوراق خریدار بوده یا فروشنده، همین را بپرسید. تفکیک بر اساس نوع ورقه هم شدنی است.

عرضه اولیه فرابورس: چه نمادی در راه است؟

غیر از اوراق، عرضه‌های اولیهٔ فرابورس را هم می‌شود پرسید. عرضه‌های در راه با روش ارزش‌گذاری و تاریخ عرضه می‌آیند، و عرضه‌های انجام‌شده با قیمت و حجم. می‌توانید بازار (اول، دوم یا نوآفرین)، روش عرضه و بازهٔ تاریخ را هم مشخص کنید. فهرست ورقه‌ها و سهم‌هایی که با پذیره‌نویسی عرضه شده‌اند، با ناشر، تاریخ و مبلغ جذب‌شده، جدا در دسترس است.

نماد متوقف فرابورس: چرا بسته شد؟

نمادی که دارید یا زیر نظر دارید یک‌باره متوقف شده؟ دو راه هست. فهرست نمادهای متوقف با تاریخ و دلیل توقف، و در همان بخش، ناشرانی که وضعیت افشای اطلاعاتشان ضعیف است. یا جستجو در پیام‌های بازار با نام نماد، که پیام‌های توقف و بازگشایی را می‌آورد. اطلاعیه‌ها و اخبار فرابورس هم با کلیدواژه و تاریخ جستجو می‌شوند و دستیار می‌تواند متن کامل یک خبر را بخواند.

شاخص فرابورس و سهام: کنار سرور بورس تهران

این سرور شاخص کل فرابورس را هم دارد: خلاصهٔ امروز با شاخص‌های اوراق و ارزش معاملات، و تاریخچهٔ شاخص کل، هم‌وزن، قیمت و صکوک فرابورس از سال ۲۰۰۹ میلادی. دیده‌بان زنده هم بیشترین رشد، افت و ارزش معاملات هر تابلو را نشان می‌دهد، و افزایش سرمایه‌ها با مهلت حق تقدم و پذیرش‌های تازه هم در دسترس است.

برای شاخص کل بورس تهران، صنعت‌ها و پول حقیقی و حقوقی سهم‌ها، سرور «بورس تهران و فرابورس» مکمل این سرور است: شاخص کل بورس با هوش مصنوعی. آن سرور شاخص فرابورس را ندارد و این یکی جای خالی‌اش را پر می‌کند.

نصب سرور فرابورس روی کامپیوتر

این سرور در روتر MCP نیست و روی کامپیوتر خودتان اجرا می‌شود، چون سایت فرابورس فقط به اینترنت ایران جواب می‌دهد. یعنی در ChatGPT و نسخهٔ وب claude.ai کار نمی‌کند. جایش برنامه‌های دسکتاپ و ابزارهای برنامه‌نویسی است، مثل Claude Desktop، Cursor، Claude Code و VS Code. کلید API و ثبت‌نام لازم نیست.

1. ابزار uv را نصب کنید. سرور با دستور uvx ifb-mcp اجرا می‌شود.

2. به صفحهٔ فرابورس ایران بروید، برنامه‌تان را انتخاب کنید و تنظیمات آماده را کپی کنید. در Claude Code یک دستور کافی است:

   کپی

   claude mcp add ifb -- uvx ifb-mcp

3. اگر VPN روشن است یا بیرون از ایران هستید، متغیر اختیاری IFB_MCP_PROXY را با نشانی یک پراکسی HTTP با خروجی ایران پر کنید. سرور تنظیمات پراکسی سیستم را نادیده می‌گیرد و فقط همین متغیر را می‌خواند. چند نشانی را هم می‌شود با ویرگول انگلیسی جدا کرد تا اگر یکی جواب نداد، سراغ بعدی برود.

4. برنامه را یک بار ببندید و باز کنید و بپرسید: «بازده اسناد خزانه را از بیشترین به کمترین نشان بده.»

برای انتخاب برنامه، راهنمای انتخاب کلاینت MCP را ببینید. اگر اولین بار است سرور MCP نصب می‌کنید، آموزش MCP در ۱۰ دقیقه قدم‌به‌قدم پیش می‌رود.

پیش از تصمیم این‌ها را بدانید

• غیررسمی: سازندهٔ این ابزار شرکت فرابورس ایران نیست. سرور صفحه‌ها و وب‌سرویس عمومی سایت ifb.ir را می‌خواند و اگر آن سایت تغییر کند، ممکن است بخشی از داده‌ها موقتاً نیاید.
• فقط خواندن: ورود به حساب کارگزاری و ثبت سفارش ندارد و چیزی را تغییر نمی‌دهد.
• فقط از اینترنت ایران: با VPN روشن یا از خارج، بدون IFB_MCP_PROXY جوابی نمی‌گیرید.
• واحدها: قیمت‌ها به ریال، بازده تا سررسید درصد سالانه و تاریخ‌ها شمسی است.
• ساعت بازار: بیرون از ساعت معامله (شنبه تا چهارشنبه، صبح‌ها) داده‌ها مال آخرین جلسهٔ بازار است.
• توصیه نیست: این اطلاعات برای آگاهی است، نه توصیهٔ خرید یا فروش. پیش از سفارش، عدد را در سامانهٔ کارگزاری هم ببینید.

دفعهٔ بعد که پولی برای چند ماه کنار گذاشتید، به‌جای مرتب کردن جدول بازده با دست، سرور را از صفحهٔ همین ابزار نصب کنید و از دستیار بپرسید کدام ورقه با تاریخ شما جور است.