فهرست مطالب ۱۱ بخش
- این مهارت دقیقاً چه چیزهایی دارد
- بررسی مبایعهنامه با هوش مصنوعی: دستیار اول چه می‌پرسد
- ریسکهای قولنامه ملک که معمولاً دیده نمی‌شوند
- فرق مبایعهنامه با سند رسمی و چک با پرداخت
- استعفا فقط از مدیرعاملی، بدون خروج از شرکت
- استعفای عضو هیئتمدیره سهامی خاص و عضو علیالبدل
- نصب مهارت حقوقی در Claude، ChatGPT و Claude Code
- متن قانون و اطلاعات ثبتی شرکت را از کجا بگیرید
- این مهارت چه کاری نمیکند
- پیش از امضای بعدی
- سؤالهای پرتکرار
قرار است فردا در بنگاه قولنامهٔ یک آپارتمان را امضا کنید و دنبال راهی برای بررسی مبایعهنامه با هوش مصنوعی هستید. یا مدیرعامل یک شرکت با مسئولیت محدود هستید و می‌خواهید از مدیرعاملی کنار بروید، ولی سهمتان را نگه دارید. اگر همین را به ChatGPT یا Claude بگویید، معمولاً بی‌درنگ یک متن آماده تحویل می‌گیرید: مبایعه‌نامه‌ای کلی یا استعفانامه‌ای سه‌خطی که نمی‌داند ملک شما رهن دارد یا نه، یا شما در شرکت شریک هستید یا فقط مدیر.
مهارت «حقوق شرکت و ملک در ایران» برای بررسی مبایعهنامه با هوش مصنوعی و نوشتن استعفانامهٔ مدیران همین رفتار را عوض میکند: دستیار اول سؤالهای تعیین‌کننده را می‌پرسد و بعد از روشن شدن وضعیت، تحلیل و پیش‌نویس می‌دهد. طبق دستورالعملش هم شماره ماده را حدس نمی‌زند و رأی یا نظر مشورتی نمی‌سازد.
پیش از هر چیز این جمله را جدی بگیرید، چون خود سازنده آن را بالای همهٔ فایل‌ها گذاشته است: «این Skill یک ابزار کمکحقوقی است و جایگزین بررسی و نظر حقوقی متخصص واجد صلاحیت نیست.» برای معامله‌ای که پول زیادی در آن است، خروجی دستیار را پیش از امضا به وکیل نشان بدهید.
این مهارت دقیقاً چه چیزهایی دارد
مجموعه را فروغ قاسم‌زاده با مجوز MIT در گیت‌هاب منتشر کرده و سه مهارت اصلی دارد. سؤالتان را به فارسی ساده بپرسید؛ دستیار خودش مهارت مناسب را باز میکند.
| مهارت | برای چه کسی | چه پیش‌نویس‌هایی مینویسد |
|---|---|---|
| استعفا در شرکت با مسئولیت محدود | مدیر یا مدیرعامل، شریک یا غیرشریک | استعفانامه، اظهارنامه، صورتجلسهٔ شرکا، تعیین مدیر جدید، تغییر صاحبان امضا، تحویل و تحول |
| استعفا در شرکت سهامی خاص | عضو هیئتمدیره، رئیس، نایب‌رئیس، مدیرعامل | استعفانامه، اظهارنامه، صورتجلسهٔ هیئتمدیره و مجمع عمومی، تعیین جانشین و صاحبان امضا |
| مبایعهنامه ملک | خریدار یا فروشندهٔ خانه، آپارتمان، زمین و ملک تجاری | انواع مبایعهنامه، الحاقیه، رسید پرداخت، تعهد حضور در دفترخانه، توافق فک رهن |
بررسی مبایعهنامه با هوش مصنوعی: دستیار اول چه می‌پرسد
اگر فقط بنویسید «یک مبایعهنامه برایم بنویس»، دستیار با این مهارت متن نمی‌نویسد. اول این‌ها را می‌خواهد بداند:
- نوع ملک، نشانی، مشخصات ثبتی و اینکه سند رسمی دارد یا نه
- فروشنده خودش مالک است یا با وکالت، ولایت یا وصایت می‌فروشد، و همهٔ مالکان حاضرند یا نه
- ملک در رهن یا بازداشت است، مستأجر یا متصرف دارد یا نه
- پایان‌کار و صورت‌مجلس تفکیکی
- مبلغ، زمان‌بندی پرداخت و وسیلهٔ آن (نقد، انتقال بانکی، چک)
- تاریخ تحویل ملک و حضور در دفترخانه، بدهی‌ها، مالیات و هزینه‌ها
- وجه التزام و شرایط فسخ
اگر مبایعه‌نامه‌ای را که بنگاه نوشته بدهید و ریسک‌هایش را برای خریدار بخواهید، همین فهرست مبنای بررسی است. بعد جواب در قالب ثابتی می‌آید، با این عنوان‌ها: نتیجه، وضعیت ملک، وضعیت طرفین، مبنای حقوقی، تعهدات، ثمن، انتقال رسمی، ضمانت‌اجراها، ریسک‌ها، اقدامات لازم و متن پیشنهادی. هر بخشی که اطلاعاتش را نداده‌اید به سؤال تبدیل میشود، نه به حدس.
ریسکهای قولنامه ملک که معمولاً دیده نمی‌شوند
مهارت چند وضعیت را جدا بررسی میکند که در قولنامه‌های آماده کمتر به آن‌ها توجه میشود. ملک مشاع یکی از آن‌هاست: کسی که یک دانگ دارد، کل ملک را نمی‌تواند بفروشد. فروش با وکالت‌نامه هم بررسی جدا دارد، و همین‌طور ملکی که سند ندارد یا وضعیتش روشن نیست. اختلاف متراژ هم جدا دیده میشود، مثل پارکینگ و انباری و مشاعات که در قرارداد آمده یا نیامده‌اند.
برای اتفاق‌های بعد از امضا هم سناریو دارد: خریدار پول را نمی‌پردازد، فروشنده ملک را تحویل نمیدهد، یا یکی از دو طرف روز تعیین‌شده به دفترخانه نمی‌آید. برای این حالت‌ها هم سناریو دارد و ضمانت‌اجراها، وجه التزام و شرایط فسخ قرارداد شما را بررسی میکند. اگر دادخواست یا شکواییه نخواسته باشید، به جای پیش‌نویس قرارداد آن را نمی‌نویسد.
فرق مبایعهنامه با سند رسمی و چک با پرداخت
چند قاعده در این مهارت صریح نوشته شده و دستیار بر اساس آن‌ها جواب می‌دهد:
- مبایعهنامه انتقال رسمی نیست. اینکه معامله قابل ثبت رسمی است یا نه، جدا و با نگاه به «قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول» بررسی میشود.
- چک تا وقتی وصول نشده، پرداخت حساب نمی‌شود.
- امضا شدن قرارداد به معنای بی‌خطر بودن آن نیست.
- قاعده‌های قدیمی ثبت بدون بررسی قانون فعلی به کار نمی‌روند.
مهارت مالکیت، وضعیت ثبتی، اختیار فروش و قابلیت انتقال را هم چهار موضوع جدا میداند. ممکن است فروشنده مالک باشد ولی ملک به دلیل رهن یا بازداشت فعلاً قابل انتقال نباشد.
استعفا فقط از مدیرعاملی، بدون خروج از شرکت
مهم‌ترین تفکیک در مهارت استعفای شرکت با مسئولیت محدود فرق «سمت» با «شراکت» است. پیش از نوشتن متن، دستیار این‌ها را روشن میکند: نوع شرکت و سمت شما، شریک هستید یا مدیر غیرشریک، تنها مدیر هستید یا یکی از چند مدیر، و فقط از سمت کنار می‌روید یا قصد خروج از شرکت و انتقال سهمالشرکه هم دارید. بعد سراغ اساسنامه، موافقت شرکت، لزوم تعیین جانشین و ثبت تغییرات میرود.
اگر فقط از سمت استعفا بدهید، متن استعفانامهٔ مدیرعامل باید بگوید این استعفا اثری بر شراکت، سهمالشرکه و حقوق شما به‌عنوان شریک ندارد. مهارت دقت در اصطلاح را هم رعایت میکند: در شرکت با مسئولیت محدود از «مدیر» حرف می‌زند، نه «عضو هیئتمدیره»، چون قانون در این شرکت از «یک یا چند مدیر» نام می‌برد. منبع اصلی‌اش قانون تجارت مصوب ۱۳۱۱ است و برای ساختار مدیریت به مواد ۱۰۴ و ۱۰۵ آن ارجاع می‌دهد.
یک نکتهٔ دیگر هم از قلم نمی‌افتد: استعفا یک چیز است و ثبت آن چیز دیگر. ثبت نشدن استعفا خودبه‌خود به معنای استعفا نکردن نیست. اگر شرکت استعفا را نپذیرد، رسید ندهد یا اختلاف پیش بیاید، دستیار اظهارنامهٔ رسمی را پیشنهاد میکند. تحویل مهر، حساب‌های بانکی، دسترسی‌های دیجیتال و قراردادها هم صورتجلسهٔ تحویل و تحول جداگانه دارد.
استعفای عضو هیئتمدیره سهامی خاص و عضو علیالبدل
در شرکت سهامی خاص، مهارت شش حالت را از هم جدا میکند: کناره‌گیری از ریاست با ماندن در هیئتمدیره، کناره‌گیری از نیابت ریاست با ماندن در هیئتمدیره، کناره‌گیری از مدیرعاملی با ماندن در هیئتمدیره، خروج از هیئتمدیره با نگه داشتن سهام، کناره‌گیری از مدیرعاملی و هیئتمدیره با هم، و خروج از سهامداری. برای حالتی که فقط از مدیرعاملی کنار می‌روید، جملهٔ ثابتی در متن می‌آید: «استعفای حاضر صرفاً ناظر بر سمت مدیرعاملی است و تأثیری بر عضویت اینجانب در هیأت‌مدیره و سهامداری ندارد.»
دربارهٔ عضو علیالبدل، مهارت به دستیار اجازه نمیدهد بدون بررسی بگوید «عضو علیالبدل جای عضو مستعفی را میگیرد». اول باید اساسنامه و تعداد اعضا روشن شود و بعد ماده ۱۱۲ لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت بررسی شود. اگر چند عضو استعفا داده باشند، تعداد باقیمانده جدا حساب میشود تا معلوم شود مجمع عمومی عادی لازم است یا نه. از اساسنامه هم تعداد اعضا، علی‌البدل‌ها، مدت مدیریت، نحوهٔ انتخاب هر سمت، صاحبان امضا، حد نصاب و قاعدهٔ استعفا استخراج میشود.
جواب این مهارت سطح اطمینان هم دارد: زیاد، متوسط یا کم. نتیجهٔ متوسط و کم به‌صورت مشروط گفته میشود. جملهٔ «بعد از استعفا هیچ مسئولیتی ندارید» هم در آن نیست. به جایش تاریخ استعفا، تاریخ ثبت و تاریخ اعلام کنار هم سنجیده می‌شوند.
نصب مهارت حقوقی در Claude، ChatGPT و Claude Code
مهارت (Skill) پوشه‌ای از دستورالعمل است، نه برنامه یا سرور. فرقش با سرور MCP را در تفاوت Skill و MCP توضیح داده‌ایم. راه‌های نصب این مجموعه، طبق راهنمای مخزن:
- در claude.ai و Claude Desktop (طرح‌های Pro، Max، Team و Enterprise): پوشهٔ هر مهارت را طوری zip کنید که SKILL.md در ریشهٔ فایل باشد. بعد در Settings → Capabilities → Skills گزینهٔ «+ Create skill» را بزنید، فایل را بارگذاری کنید و مهارت را در یک گفتگوی تازه روشن کنید. دستورهای zip در راهنما فقط برای دو مهارت استعفاست.
- در ChatGPT: طبق راهنمای مخزن، ChatGPT هنوز فایل مهارت را مستقیم نمیپذیرد. متن SKILL.md (و فایل‌های پوشهٔ
references/اگر دارد) را در دستورالعمل یک Custom GPT یا Project بچسبانید. - با خط فرمان، برای Claude Code و ابزارهای مشابه: دستور
npx skills add forough-ghasemzadeh/skills. - به‌صورت افزونهٔ Claude Code: دستورهای
/plugin marketplace add forough-ghasemzadeh/skillsو بعد/plugin install iranian-corporate-resignation@ghasemzadeh-skills. این افزونه فقط دو مهارت استعفا را دارد.
یک هشدار: سرآیند فایل مهارت مبایعهنامه قالب استاندارد ندارد و ممکن است ابزار نصب آن را نشناسد. در این صورت پوشهٔ immovable-property-transactions/real-estate-sale-contract را دستی در پوشهٔ مهارت‌ها کپی کنید. مهارت‌هایی که در claude.ai اضافه میکنید هم با Claude Code همگام نمی‌شوند و برای هر محیط باید جدا نصب شوند.
متن قانون و اطلاعات ثبتی شرکت را از کجا بگیرید
این مهارت فقط متن است: اسکریپتی اجرا نمیکند و به اینترنت وصل نمی‌شود. یعنی نه متن روز قانون را می‌خواند، نه وضعیت ثبتی ملک را استعلام میکند و نه روزنامهٔ رسمی شرکت را می‌بیند. برای همین به دستیار گفته شمارهٔ ماده را حدس نزند و رأی یا نظر مشورتی نسازد. دادهٔ زنده را سرورهای MCP می‌آورند و ترکیب این دو بهترین نتیجه را می‌دهد:
- متن و آخرین اصلاحیهٔ یک ماده: سرور قوانین و مقررات ایران از سامانهٔ ملی قوانین می‌خواند؛ غیررسمی است و سازنده‌اش خود سامانه نیست (راهنمایش در آخرین اصلاحیه ماده قانون). دادرس هم متن ماده‌ها را با هشدار نسخ نشان می‌دهد.
- مشخصات ثبتی شرکت: سرور رسمیو شرکت را با شناسهٔ ملی پیدا میکند. کلید API خود رسمیو را می‌خواهد و روی کامپیوتر خودتان نصب میشود. API رسمیو رایگان نیست و باید اعتبار بخرید (توضیح در اطلاعات ثبتی شرکت با شناسه ملی).
با این ترکیب می‌توانید بخواهید دستیار پیش از نوشتن استعفانامه، متن فعلی ماده‌ای را که به آن استناد میکند از سامانهٔ قوانین بخواند. سرور قوانین بدون نصب و با اتصال دستیار در برنامهٔ هوش مصنوعی‌تان اضافه میشود.
این مهارت چه کاری نمیکند
- جای وکیل را نمیگیرد. سازنده این را در همهٔ مهارت‌ها و در راهنمای مخزن تکرار کرده است.
- دامنه‌اش محدود است: استعفای مدیران در شرکت با مسئولیت محدود و سهامی خاص، و خرید و فروش ملک. اجاره‌نامه، ارث، تأسیس شرکت و انواع دیگر شرکت را پوشش نمیدهد.
- دادهٔ زنده ندارد و چیزی را استعلام نمیکند.
- فوری متن نمیدهد. اگر دستیار پیش از پیش‌نویس چند سؤال پشت هم پرسید، مهارت درست کار میکند.
- در مهارت مبایعهنامه به فایل
references/legal-sources.mdارجاع داده شده که در پوشهٔ آن نیست، پس منابع این بخش فقط همان‌هایی است که در خود دستورالعمل آمده.
پیش از امضای بعدی
مهارت را نصب کنید و در یک گفتگوی تازه وضعیت واقعی خودتان را تعریف کنید، مثلاً اینکه ملک چند مالک دارد یا شما در شرکت چه سمتی دارید. ببینید دستیار چه چیزهایی را می‌پرسد که به ذهن خودتان نرسیده بود.
اگر می‌خواهید دستیارتان متن قانون را هم از سامانهٔ ملی قوانین بخواند، اتصال دستیار را باز کنید.
سؤالهای پرتکرار
میشود مبایعهنامه را با هوش مصنوعی بررسی کرد و بعد امضا کرد؟
دستیار با این مهارت میتواند ریسکهای یک مبایعهنامه را فهرست کند و سؤالهای جاافتاده را بپرسد، ولی جای وکیل را نمیگیرد. سازندهٔ مهارت در ابتدای هر فایل نوشته که این ابزار کمکحقوقی است و جایگزین نظر متخصص واجد صلاحیت نیست. وضعیت ثبتی ملک، رهن و بازداشت را هم خودش استعلام نمیکند.
اگر فقط از مدیرعاملی استعفا بدهم، شراکتم در شرکت از بین میرود؟
مهارت سمت و شراکت را دو موضوع جدا میداند. اگر فقط از سمت استعفا بدهید، متنی که مینویسد صریحاً میگوید استعفا اثری بر شراکت، سهمالشرکه یا حقوق شریک ندارد. اینکه اساسنامهٔ شرکت شما چه میگوید و ثبت تغییرات لازم است یا نه، اول از شما پرسیده میشود.
عضو علیالبدل همیشه جای عضو مستعفی هیئتمدیره را میگیرد؟
مهارت اجازه نمیدهد دستیار بدون بررسی این را بگوید. طبق دستورالعملش، پیش از هر نتیجهای دربارهٔ ماده ۱۱۲ لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت باید اساسنامه و تعداد اعضای اصلی و علیالبدل روشن باشد، و اگر چند نفر استعفا داده باشند، تعداد اعضای باقیمانده جدا حساب میشود.
این مهارت در ChatGPT هم کار میکند؟
طبق راهنمای مخزن، ChatGPT هنوز فایل مهارت را مستقیم نمیپذیرد. راه پیشنهادی سازنده این است که متن SKILL.md را در دستورالعمل یک Custom GPT یا Project بچسبانید. در claude.ai و Claude Desktop فایل zip مهارت را در تنظیمات بارگذاری میکنید.
شماره ماده‌ها و متن قانون را از کجا می‌آورد؟
چند ارجاع اصلی، مثل مواد ۱۰۴ و ۱۰۵ قانون تجارت و ماده ۱۱۲ لایحه اصلاحی، در خود مهارت آمده؛ بقیه از دانستهٔ مدل است و متن روز قانون را نمی‌خواند. به همین دلیل مهارت به دستیار گفته شماره ماده را حدس نزند و رأی یا نظر مشورتی نسازد. مهارت فقط متن است و به اینترنت وصل نمی‌شود. برای خواندن متن روز یک ماده، سرور قوانین و مقررات ایران یا دادرس را کنارش وصل کنید.
برای اجاره‌نامه یا ثبت شرکت هم به کار می‌آید؟
نه. این مجموعه فقط استعفای مدیران در شرکت با مسئولیت محدود و سهامی خاص و قرارداد خرید و فروش ملک را پوشش می‌دهد. اجاره، ارث، تأسیس شرکت و انواع دیگر شرکت در آن نیست.
