فهرست مطالب ۸ بخش
سیما مسئول محتوای یک فروشگاه اینترنتی است. یک مقالهٔ بلند را با ChatGPT یا Claude نوشته، در وردپرس گذاشته و در پیش‌نمایش سه ایراد میبیند: «می شود» با فاصله، دکمه‌ای با گیومهٔ انگلیسی و عددهایی که معلوم نیست چرا لاتین‌اند. متن روان است، ولی هر ایراد ریز باید دستی درست شود. برای ویرایش متن فارسی با هوش مصنوعی راه کوتاه‌تر این است که قاعدهها را از همان اول به دستیار یاد بدهید، نه اینکه آخر کار دنبال غلط بگردید.
چرا متن ChatGPT و Claude بعد از کپی در سایت غلط‌دار میشود؟
هوش مصنوعی فارسی را روان می‌نویسد، اما در جزئیات خط فارسی زیاد اشتباه میکند. صفحهٔ مهارت سه نمونه‌اش را نام می‌برد: «می شود» به جای «میشود»، «ي» عربی به جای «ی»، و گیومهٔ انگلیسی به جای «». ارقام و علامت‌های نگارشی هم از چیزهایی‌اند که این مهارت درستشان میکند.
این غلط‌ها با خواندن سرسری دیده نمی‌شوند، ولی در سایت، ایمیل یا رابط کاربری لو می‌روند. نیمفاصله نویسه‌ای نامرئی است و «ي» عربی شبیه «ی» فارسی است. پس چشم رد میشود و ایراد به خواننده می‌رسد.
ویرایش متن فارسی با هوش مصنوعی: یک قبل و بعد
مثال زیر ساختگی است و فقط شکل کار را نشان میدهد. خروجی ضبط‌شدهٔ اجرای واقعی نیست، پس بعد از نصب با متن خودتان امتحانش کنید.
قبل: نسخه ي جدید سایت آماده میشود ، فایل ها را به روز رسانی كنید و “تنظیمات” را باز كنید. تعداد كاربران : 1250 نفر.
بعد: نسخهٔ جدید سایت آماده میشود، فایل‌ها را به‌روزرسانی کنید و «تنظیمات» را باز کنید. تعداد کاربران: ۱۲۵۰ نفر.
| چه چیزی عوض شد | چرا |
|---|---|
| «میشود»، «فایل ها» و «به روز رسانی» شدند «میشود»، «فایل‌ها» و «به‌روزرسانی» | پیشوند فعل، نشانهٔ جمع و کلمهٔ مرکب با نیمفاصله نوشته می‌شوند |
| «ي» و «ك» شدند «ی» و «ک» | نویسهٔ فارسی جای نویسهٔ عربی را می‌گیرد |
| گیومهٔ انگلیسی و عدد لاتین شدند «تنظیمات» و ۱۲۵۰ | علامت و رقم فارسی در متن فارسی؛ فاصلهٔ اضافی پیش از «:» و «،» هم برداشته شد |
بخش مهم این جدول ستون دوم است. اگر در پرامپت «تغییرها را توضیح بده» بنویسید، دلیل هر تغییر را هم می‌گیرید و می‌توانید ببینید دستیار چیزی خارج از قاعده را دست نزده باشد.
مهارت (Skill) چیست و با پرامپت بلند چه فرقی دارد؟
مهارت یک پوشهٔ دستورالعمل است و Claude فقط وقتی کارش به آن بخورد فایل را می‌خواند. برنامه یا سرور نیست و چیزی اجرا نمی‌کند. با یک‌بار نصب، دیگر لازم نیست هر گفتگو را با چسباندن همان قاعدهها شروع کنید. تفاوت مهارت و سرور MCP در مهارت یا MCP توضیح داده شده است.
مهارت «نگارش فارسی معیار» با مجوز MIT منتشر شده و قاعدههای دستور خط فرهنگستان زبان و ادب فارسی را میدهد: نیمفاصله، «ی» و «ک» فارسی، ارقام، علامت‌های نگارشی و فاصله‌گذاری، فرق نوشتار رسمی و محاورهای، و معرفی واژهٔ فنی انگلیسی. مثال‌های قبل و بعد و روش گام‌به‌گام ویرایش هم دارد.
سه قدم تا اولین ویرایش
- صفحهٔ نگارش فارسی معیار را باز کنید و راه نصبی را بردارید که به برنامه‌تان می‌خورد: دستورهای نصب دستی در پوشهٔ مهارت‌ها (ترمینال)، یا فایل zip برای claude.ai و برنامهٔ دسکتاپ Claude.
- اگر از Claude Code استفاده می‌کنید، آن را کامل ببندید و دوباره باز کنید تا مهارت لود شود.
- در گفتگوی تازه متن را بچسبانید و یکی از دو دستور زیر را بدهید.
نتیجه: متنی که نیمفاصله، «ی»، «ک»، ارقام و علامت‌هایش مرتب است و فهرست تغییرها کنارش.
این متن فارسی را طبق دستور خط فرهنگستان ویرایش کن و تغییرها را توضیح بده.
نیم‌فاصله‌ها و «ی» و «ک» این متن را درست کن.
دو کاربرد دیگر هم در صفحهٔ مهارت آمده است: نوشتن متن رابط کاربری (دکمه‌ها و صفحه‌ها)، راهنما و پست وبلاگ، و یکدست کردن متن‌های قدیمی که پر از حرفهای عربی و فاصله‌های اشتباه است. برای آن‌ها می‌توانید بگویید:
متن دکمه‌ها و پیام‌های خطای این صفحه را به فارسی معیار و محاورهای محترمانه بنویس.
این متن قدیمی پر از «ي» و «ك» عربی را یکدست کن و ارقام را فارسی کن.
رسمی بنویسم یا محاورهای؟
لحن را بهتر است خودتان بگویید، وگرنه دستیار حدس می‌زند. مهارت فرق نوشتار رسمی و محاورهای را می‌شناسد، ولی انتخاب با شماست. یک جمله در پرامپت کافی است: «برای راهنمای کاربر، رسمی و ساده» یا «برای کپشن، محاورهای ولی مؤدب». متن دکمهٔ «ذخیره» با نامهٔ اداری یک لحن ندارد.
این مهارت چه کارهایی نمی‌کند؟
این مهارت ویراستار دستور خط و نشانهگذاری است، نه مولد متن «انسان‌نما». ادعا نمی‌کند متن را از آشکارساز هوش مصنوعی پنهان کند و معنا یا درستی مطلب را هم نمی‌سنجد. اگر دستیار واقعیتی را اشتباه نوشته باشد، ویرایش نگارشی آن را درست نمی‌کند. متن مهم یا چاپی را بعد از ویرایش یک بار خودتان بخوانید.
اگر لحن طبیعی یا متن فنی بی‌ابهام میخواهید، مهارت‌های دیگری برای همان کار هست. نگارش فارسی حرفهای لحن مناسب، متن تبلیغاتی و سئو و سند راست‌به‌چپ را پوشش میدهد. فارسینویسی طبیعی برای متنی است که ترجمه‌شده به نظر نرسد، و فارسی فنی ساده برای مستندات و پیام خطا. فهرست بقیهٔ مهارت‌ها در مرور مهارت‌ها است. اگر هنوز مطمئن نیستید مهارت چیست، بخش «MCP و مهارت (Skill) چیست؟» در راهنما را بخوانید. اگر دنبال راه‌حل کلی‌تر برای «بوی ترجمه» و «می‌باشد» هستید، انسانی کردن متن هوش مصنوعی فارسی را ببینید.
اولین متنتان را همین حالا ویرایش کنید
یک پاراگراف از آخرین چیزی که با هوش مصنوعی نوشته‌اید بردارید و بعد از نصب، با یکی از دو پرامپت بالا ویرایشش کنید. اگر فهرست تغییرها بلند بود، دلیل هر کدام را همان‌جا می‌بینید.
اگر میخواهید دستیارتان به سرویس‌های ایرانی هم وصل شود، اتصال دستیار را باز کنید.
سؤال‌های پرتکرار
چرا هوش مصنوعی نیمفاصله را درست نمیگذارد؟
نیمفاصله یک نویسهٔ نامرئی است و دستیار گاهی آن را جا میاندازد، پس «میشود» با فاصلهٔ معمولی یا چسبیده درمیآید. مهارت نگارش فارسی معیار قاعدهٔ نیمفاصله را صریح به Claude یاد میدهد تا از همان اول درست بنویسد.
فرق «ی» فارسی و «ي» عربی در متن چیست؟
چشم تفاوت را کم میبیند، اما دو نویسهٔ جدا هستند. «ی» و «ک» فارسی استاندارد نوشتار فارسیاند و جستجو یا کپی بین برنامهها با نسخهٔ عربی ناهماهنگ میشود. این مهارت «ی» و «ک» فارسی را به جای عربی میگذارد.
آیا این مهارت متن را «انسانی» میکند تا آشکارساز هوش مصنوعی تشخیص ندهد؟
نه، و برای این کار ساخته نشده است. کار آن درست کردن دستور خط، نشانهگذاری و لحن رسمی یا محاورهای است. اگر لحن طبیعی و بدون بوی ترجمه میخواهید، مهارت جامعهٔ دیگری به نام «فارسینویسی طبیعی» برای همان کار معرفی شده است.
مهارت نگارش فارسی با ویراستار انسانی چه فرقی دارد؟
مهارت قاعدههای مکانیکی و تکراری را سریع و یکدست اعمال میکند و تغییرها را توضیح میدهد. قضاوت دربارهٔ معنا، درستی مطلب و سبک نویسنده با ویراستار میماند. برای متن مهم یا چاپی، یک بار خودتان بخوانید.
نگارش فارسی معیار را روی ChatGPT هم میشود استفاده کرد؟
صفحهٔ مهارت راه نصب برای Claude Code و برای claude.ai و برنامهٔ دسکتاپ Claude را میدهد. برای برنامههای دیگر روی خواندن این قالب حساب نکنید. اگر نخواندند، قاعدهها را از صفحهٔ مهارت بردارید و در دستورهای سفارشی همان برنامه بگذارید.
