فهرست مطالب ۹ بخش
- چرا فایل Word فارسی که هوش مصنوعی میسازد به‌هم می‌ریزد
- راست‌چین کردن Word و PDF فارسی با Claude Code
- لحن رسمی یا اداری؟ تشخیص لحن از روی مقصد سند
- پایان‌نامه و گزارش علمی بدون تغییر معنای منبع
- استفاده در ChatGPT، Gemini و Cursor
- کدام مهارت فارسی برای چه کاری
- پیش از نصب این مهارت چه بدانید
- اولین سند فارسی‌تان را درست تحویل بگیرید
- سؤال‌های پرتکرار
گزارش فصل را به Claude یا ChatGPT سپرده‌اید و در پنجرهٔ گفتگو همه‌چیز مرتب است. فایل Word را که باز می‌کنید، ماجرا فرق دارد: پاراگراف‌ها چپ‌چین‌اند، شمارهٔ فهرست‌ها «1.» لاتین است و سمت اشتباه نشسته، و تیتر فصل تنها ته صفحه مانده و متنش رفته صفحهٔ بعد. خروجی PDF بدتر است، چون حرفها جدا از هم و با فونتی ناآشنا درآمده‌اند. متن هم هنوز پر از «می‌باشد» و «در راستای» است.
برای ساخت فایل Word فارسی با هوش مصنوعی، دستیار باید دو چیز جدا را بداند: قاعده‌های سند راستبهچپ و لحنی که به مقصد سند می‌خورد. مهارت (Skill) نگارش فارسی حرفهای (لحن و سند) هر دو را به دستیار یاد می‌دهد. سازنده‌اش توسعه‌دهنده‌ای مستقل با نام کاربری ali2000hos است که آن را در گیت‌هاب با پروانهٔ MIT منتشر کرده، و برای Word، PDF، پاورپوینت، اکسل و HTML دستورالعمل دارد و برای Word و PDF اسکریپت بررسی هم همراهش است.
چرا فایل Word فارسی که هوش مصنوعی میسازد به‌هم می‌ریزد
پنجرهٔ گفتگو جهت متن را خودش تشخیص می‌دهد، ولی فایل Word این کار را نمیکند. دستیار وقتی سند را با کد میسازد، معمولاً از قالب پیش‌فرض لاتین شروع میکند و هر تنظیم راستبهچپ را باید جداگانه و درست بگذارد. طبق توضیح سازنده، بیشتر خرابی‌ها از چند تلهٔ مشخص می‌آید:
| نشانه در فایل | علت | کاری که مهارت میکند |
|---|---|---|
| متن فارسی چپ‌چین است | در پاراگراف راستبهچپ، ترازِ «راست» در عمل سمت چپ می‌نشیند | تراز «شروع خط» را به جای «راست» میگذارد |
| شمارهٔ فهرست‌ها لاتین و سمت اشتباه است | سبک‌های فهرست شماره‌دار خود Word جهت راستبهچپ ندارند | شماره را با رقم فارسی، مثل بخشی از متن می‌نویسد |
| ستون‌ها یا کل بخش برعکس چیده شده | تنظیم راستبهچپ بخش جا افتاده یا جای اشتباهی از فایل نشسته | اسکریپت بررسی Word آن را پیدا و درست میکند |
| تیتر تنها ته صفحه مانده | تیتر به پاراگراف بعدی بسته نشده | تیترها را به پاراگراف بعد می‌چسباند و صفحهٔ خالی نمی‌گذارد |
| «ي» و «ك» عربی در متن | خروجی مدل یا متن منبع | نویسهٔ فارسی را جایگزین میکند |
| حرفهای جدا یا فونت ناآشنا در PDF | فونت فارسی روی سیستم نصب نیست و تبدیل بیصدا فونت دیگری میگذارد | فونت وزیرمتن همراه مهارت است و پیش از تبدیل نصب می‌شود |
یک نکته هم دربارهٔ ظاهر سند: این مهارت رنگ و قالب خاصی به سند نمی‌دهد. به گفتهٔ سازنده فقط جهت، فاصله، فونتی که حرفها را درست به هم وصل کند و خود متن را درست میکند. رنگ و شکل را از درخواست شما یا قالبی که می‌دهید برمی‌دارد، و اگر چیزی نگویید، سند ساده و بی‌رنگ تحویل می‌گیرید.
راست‌چین کردن Word و PDF فارسی با Claude Code
مهارت در برنامهای که می‌تواند کد اجرا کند به کامل‌ترین شکل کار میکند، چون اسکریپتهای بررسی فقط آنجا اجرا می‌شوند. در Claude Code می‌توانید آن را به‌صورت افزونه نصب کنید. این دو دستور را یکی‌یکی اجرا کنید:
/plugin marketplace add ali2000hos/persian-writing
/plugin install persian-writing@persian-writingراه دیگر این است که مخزن را مستقیم در پوشهٔ مهارت‌ها کلون کنید:
git clone https://github.com/ali2000hos/persian-writing ~/.claude/skills/persian-writingبعد از نصب، در درخواستتان بگویید چه سندی، برای چه کسی و در چه قالبی می‌خواهید. مثلاً: «گزارش دوصفحه‌ای عملکرد واحد پشتیبانی برای مدیرعامل، فایل Word و یک نسخهٔ PDF.» مهارت از دستیار می‌خواهد پیش از تحویل، خود فایل را بسنجد و فقط به کدی که نوشته اعتماد نکند:
- اسکریپت
verify_docx.pyسالم بودن بستهٔ فایل و تنظیم‌های راستبهچپ را بررسی میکند و با گزینهٔ--fixتنظیم جاافتادهٔ بخش‌ها را درست میکند. - اسکریپت
verify_pdf.pyدر PDF دنبال فونت جایگزین، صفحهٔ تقریباً خالی و «ي» و «ك» عربی می‌گردد.
پیش‌نیازها را هم از قبل آماده کنید: پایتون 3.8 یا تازهتر (اسکریپت‌ها فقط کتابخانهٔ استاندارد پایتون را می‌خواهند)، برنامهٔ LibreOffice برای تبدیل Word و پاورپوینت به PDF، و یکی از poppler، pypdf یا PyMuPDF برای بررسی PDF. فونت‌ها هم باید پیش از تبدیل روی سیستم نصب شوند. اسکریپت install_fonts.sh این کار را در لینوکس انجام می‌دهد؛ در ویندوز فایل‌های فونت پوشهٔ assets/fonts را خودتان نصب کنید. اگر این قدم جا بیفتد، تبدیل ظاهراً موفق است ولی حرفهای PDF شکسته درمیآیند.
فونت وزیرمتن در Word، پاورپوینت و اکسل
فونتهای وزیرمتن و لالهزار همراه مهارت‌اند: وزیرمتن برای متن اصلی و لالهزار فقط برای تیتر و جلد. برای پاورپوینت، اکسل، HTML و ایمیل و حتی پوستر هم راهنمای جدا در مهارت آمده است: اسلاید و جدول راستبهچپ، برگهٔ اکسل با جهت راستبهچپ و متن فارسی درست در تصویر. تبدیل پاورپوینت به PDF همان پیش‌نیاز Word را دارد، یعنی LibreOffice و فونت نصب‌شده.
لحن رسمی یا اداری؟ تشخیص لحن از روی مقصد سند
سند درست‌چیده با لحن اشتباه هنوز به کار نمی‌آید. نامه‌ای که برای اداره می‌رود با پست اینستاگرام یک زبان ندارد. سازنده چهار لحن را از هم جدا کرده است: رسمی، اداری، محاوره‌ای و علمی. مهارت با یک روش شش‌مرحله‌ای تصمیم می‌گیرد کدام به کار بیاید.
نکتهٔ اصلی این روش این است که لحن از روی خود سند تعیین می‌شود، نه از روی لحن درخواست شما. اگر خودمانی بنویسید «یه پروپوزال برای مشتری بنویس»، باز هم پروپوزال رسمی تحویل می‌گیرید. اگر متن برای شخص سومی می‌رود و نشانه‌ها با هم نمی‌خوانند، مهارت به جای حدس زدن یک سؤال کوتاه می‌پرسد. وقتی هیچ نشانه‌ای در کار نباشد، پیش‌فرضش رسمی ولی روان است.
- برای پروپوزال، گزارش، ایمیل رسمی و متن سایت: رسمی ولی روان، با «است» به جای «می‌باشد».
- برای نامهٔ اداری: رسمی، با عرف نامه‌نگاری مثل عنوان و «با سلام و احترام».
- برای پست تلگرام و اینستاگرام: محاوره‌ای نوشتاری.
- برای مقاله، پایان‌نامه و گزارش دانشگاهی: نگارش علمی.
کنار این‌ها، مهارت ۱۸ الگوی رایج «متن هوش مصنوعی» در فارسی را با نمونهٔ قبل و بعد می‌شناسد. اگر مسئلهٔ اصلی‌تان همین بوی ترجمه و جمله‌های اداری است، راه‌های مختلفش را در انسانی کردن متن هوش مصنوعی فارسی مقایسه کرده‌ایم.
پایان‌نامه و گزارش علمی بدون تغییر معنای منبع
خطر بازنویسی مقاله با هوش مصنوعی فقط لحن نیست. دستیار گاهی «ممکن است» را به «است» تبدیل میکند یا میان دو یافته پیوندی میسازد که در منبع نیست. نسخهٔ 1.4.0 مهارت برای بازنویسی فصل پایان‌نامه یک قاعدهٔ صریح دارد: فقط واژه‌ها و ساختار جمله عوض می‌شوند. هر قید احتیاط با همان شدت می‌ماند (مثل «حدود»، «ممکن است»، «تا» و «حداقل»)، عددها دقیقاً همان می‌مانند که در منبع آمده، و هر استدلالی که از خود پژوهشگر است با جملهٔ «این بخش در مقاله وجود ندارد» جدا علامت می‌خورد.
در پایان هم یک بررسی چهارسؤالی برای وفاداری به منبع انجام می‌شود و ارجاع‌ها ساختگی نوشته نمیشوند. برای این کار متن خود منبع را به دستیار بدهید، نه فقط عنوانش را. این مهارت نوشتن پایان‌نامه با هوش مصنوعی را تمیزتر میکند، اما مسئولیت متن و رعایت قاعده‌های دانشگاه همچنان با شماست. خود مهارت هم صریحاً می‌گوید به پنهان کردن نویسندهٔ واقعی متن کمک نمیکند.
استفاده در ChatGPT، Gemini و Cursor
سازنده برای برنامه‌های دیگر هم راه گذاشته است. این راه‌ها در راهنمای خود مخزن آمده‌اند:
- در ChatGPT و Gemini: فایل یک‌تکهٔ
universal/persian-writing-universal.mdرا بهعنوان دانش در GPT، Project یا Gem بارگذاری کنید. کل مهارت در همین یک فایل است. - در claude.ai: فایل
.skillرا از بخش Releases مخزن بگیرید، در Claude باز کنید و Save skill را بزنید. طبق مستندات Anthropic، مهارت سفارشی در claude.ai برای طرح‌های Pro، Max، Team و Enterprise و با فعال بودن اجرای کد در دسترس است. - در Cursor و Windsurf: مخزن را در پروژه‌تان کلون کنید (مثلاً در
skills/persian-writing/) و این یک خط را به قاعده‌های برنامه اضافه کنید:For any Persian/Farsi task, read skills/persian-writing/SKILL.md and follow it.
در برنامه‌هایی که فقط گفتگو دارند، اسکریپت‌ها اجرا نمیشوند. دستیار قاعدهها را از روی متن به کار میبرد، پس پاکسازی خودکار، غلط‌یابی و بررسی فایل Word و PDF آنجا در کار نیست. ما هم این نسخه را در ChatGPT آزمایش نکردهایم. یادتان باشد که مهارت نصب‌شده در یک محیط به محیط دیگر منتقل نمی‌شود. فرق مهارت با سرور MCP و جای نصب هر کدام را در مهارت یا MCP توضیح داده‌ایم.
کدام مهارت فارسی برای چه کاری
در بازارچه چند مهارت برای نوشتن فارسی هست و هر کدام کار اصلی خودش را دارد:
| کار شما | مهارت مناسب |
|---|---|
| سند Word، PDF، پاورپوینت و اکسل راستبهچپ، لحن متناسب با مقصد، متن سئو و تبلیغاتی | نگارش فارسی حرفهای (همین مهارت) |
| نیمفاصله، «ی» و «ک» فارسی و ارقام طبق دستور خط فرهنگستان | نگارش فارسی معیار |
| متنی که بوی ترجمه ندهد | فارسی‌نویسی طبیعی |
| مستندات فنی و پیام خطای بی‌ابهام | فارسی فنی ساده |
| پیدا کردن واژه‌های بیگانه و برابر فارسی‌شان | سلسی؛ فارسی بنویس |
| ترجمهٔ مقاله و کتاب علمی با خروجی PDF راستبهچپ | ترجمه علمی فارسی |
مقایسهٔ اندازهگیریشدهای میان این مهارت‌ها در دست نیست. این مهارت هم خودش را برای هر متن فارسی فعال معرفی میکند، پس اگر چند مهارت فارسی با هم نصب باشند، کارشان ممکن است روی هم بیفتد و نمی‌دانیم هر برنامه میانشان چطور انتخاب میکند. برای ویرایش املا و نیم‌فاصلهٔ متنی که از قبل نوشته شده، ویرایش متن فارسی با هوش مصنوعی راه کوتاه‌تری است.
پیش از نصب این مهارت چه بدانید
- این مهارت را یک توسعه‌دهندهٔ مستقل ساخته و بازارچهٔ MCP فارسی آن را نگهداری نمیکند. نسخهٔ میزبانی‌شده هم ندارد و روی کامپیوتر یا در برنامهٔ خودتان نصب می‌شود.
- مثل هر مهارت جامعه، پیش از نصب فایل SKILL.md و اسکریپت‌ها را بخوانید. در بررسی ما، اسکریپت
download_fonts.pyبه اینترنت وصل می‌شود و فونتهای بیشتر را از گیت‌هاب می‌گیرد. - مهارت با پروانهٔ MIT منتشر شده و فونتهای همراهش پروانهٔ SIL OFL 1.1 دارند.
- اسکریپتهای پاکسازی و بررسی بدون هوش مصنوعی هم از خط فرمان اجرا می‌شوند، اگر فقط می‌خواهید یک فایل موجود را بسنجید.
اولین سند فارسی‌تان را درست تحویل بگیرید
به صفحهٔ نگارش فارسی حرفهای (لحن و سند) بروید و با «دریافت مهارت» راه نصب برنامهٔ خودتان را بردارید. اولین درخواست را با یک سند واقعی امتحان کنید و خروجی را در Word باز کنید، نه فقط در پنجرهٔ گفتگو. اگر تازه با مهارت‌ها آشنا شده‌اید، راهنما قدم‌های اول را توضیح می‌دهد و بقیهٔ مهارت‌ها در مرور مهارت‌ها فهرست شده‌اند.
سؤال‌های پرتکرار
این مهارت در ChatGPT یا Gemini هم کار میکند؟
سازنده برای این برنامهها یک فایل یکتکه گذاشته است: universal/persian-writing-universal.md را بهعنوان دانش در GPT، Project یا Gem بارگذاری کنید. آنجا اسکریپتهای بررسی اجرا نمیشوند و دستیار قاعدهها را فقط از روی متن به کار میبرد. ما خودمان آن را در ChatGPT آزمایش نکردهایم.
این مهارت متن را از تشخیص هوش مصنوعی پنهان میکند؟
نه. سازنده صریح نوشته است که هدف نثر بهتر است، نه متنی که برای فریب آشکارساز تنظیم شده باشد، و مهارت به پنهان کردن نویسندهٔ واقعی متن کمک نمیکند. به گفتهٔ او این آشکارسازها قابلاعتماد نیستند و نوشتهٔ کسانی را که به زبان دوم مینویسند زیاد به اشتباه علامت میزنند.
برای ساخت PDF فارسی با این مهارت چه چیزهایی لازم است؟
برنامهای که بتواند کد اجرا کند (مثل Claude Code)، پایتون 3.8 یا تازهتر، LibreOffice برای تبدیل Word و پاورپوینت به PDF، و فونتهایی که روی سیستم نصب شده باشند. بدون نصب فونت، تبدیل بیصدا فونت دیگری میگذارد و حرفها جدا از هم درمیآیند. برای بررسی PDF هم poppler یا pypdf یا PyMuPDF لازم است.
پروانهٔ این مهارت چیست؟
خود مهارت با پروانهٔ MIT منتشر شده است. فونتهای همراهش، وزیرمتن و لالهزار، پروانهٔ جداگانهٔ SIL OFL 1.1 دارند که استفادهٔ تجاری را هم آزاد میگذارد.
فرق آن با مهارت «نگارش فارسی معیار» چیست؟
«نگارش فارسی معیار» روی دستور خط فرهنگستان تمرکز دارد: نیمفاصله، «ی» و «ک» فارسی، ارقام و نشانهگذاری. «نگارش فارسی حرفهای» علاوه بر املا، لحن را از روی مقصد سند انتخاب میکند و سند راستبهچپ Word، PDF، پاورپوینت و اکسل میسازد. مقایسهٔ اندازهگیریشدهای میان این دو در دست نیست.